ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΔΟΥ
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΒΟΥΛΟΣ
ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ
ΣΩΜΑΤΕΙΟ «ΙΚΕΛΟΣ»
Κάθε χρόνο η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας αφιερώνεται σε ένα θέμα που απασχολεί & πρέπει να δοθεί βαρύτητα. Στις 10/10 γίνονται εκδηλώσεις ενημέρωσης & ευαισθητοποίησης. Φέτος δίνεται βάση στην προώθηση της Ψυχικής Υγείας & στην πρόληψη της Αυτοκτονίας.
Η αυτοκτονία είναι η πράξη της εκ προθέσεως πρόκλησης θανάτου από το ίδιο το θύμα το οποίο έχει συνείδηση του θανατηφόρου αποτελέσματος της πράξης του. Κατά κανόνα είναι μια από τις πιθανές «απαντήσεις» του ατόμου που βιώνει μια κατάσταση απόλυτου αδιέξοδου απέναντι στο οποίο αδυνατεί να βρει κάποια άλλη διαφυγή.
Ιστορικά, η αυτοκτονική συμπεριφορά υπήρχε πάντα, αλλά λόγω πολλών σύνθετων παραγόντων, έχει αυξηθεί σταδιακά σε όλες τις χώρες του κόσμου και τις τελευταίες δεκαετίες τα στατιστικά έχουν φτάσει σε ανησυχητικά επίπεδα. Είναι ένα θέμα που έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον πολλών κλάδων όπως της φιλοσοφίας, της θρησκείας, της ιατρικής, την κοινωνιολογίας, της βιοηθικής, του νομικού δικαίου και της ψυχολογίας, μεταξύ άλλων, εδώ και αιώνες.
Οι παράγοντες εσφαλμένα αποδίδονται μόνο σε ψυχικές ασθένειες, όπως είναι η μείζων καταθλιπτική διαταραχή, η διπολική διαταραχή, η σχιζοφρένεια, διαταραχές προσωπικότητας, ο αλκοολισμός ή η χρήση ναρκωτικών, αφού η «ψυχική αρρώστια» δεν προδιαθέτει την αυτοκτονία περισσότερο από την ψυχική «υγεία». Επιβαρυντικοί παράγοντες όπως οικονομικές δυσκολίες ή προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις διαδραματίζουν συχνά αυτόν τον ρόλο. Οι προσπάθειες για την πρόληψη των αυτοκτονιών περιλαμβάνουν τον περιορισμό της πρόσβασης σε πυροβόλα όπλα, τη «θεραπεία ψυχικών ασθενειών» και την κατάχρηση φαρμάκων, καθώς και τη βελτίωση της οικονομικής ανάπτυξης.
Ο ρόλος τόσο των έντυπων και των οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας όσο και των κοινωνικών μέσων ενημέρωσης δεν είναι λιγότερο σημαντικός, καθώς η συμμετοχή τους μπορεί να έχει θετικά και αρνητικά αποτελέσματα ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν αυτό το θέμα.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι πεθαίνουν από αυτοκτονία κάθε χρόνο, γεγονός που την καθιστά την κύρια αιτία θανάτου σε άτομα 15 – 29 ετών.
Συχνά, υπάρχει η εντύπωση ότι μόνο οι ενήλικες παρουσιάζουν αυτοκτονικές συμπεριφορές, αλλά θα πρέπει να γίνει γνωστό ότι πολλά παιδιά και νέοι παρουσιάζουν επίσης τέτοιες συμπεριφορές ως αποτέλεσμα βίας, σεξουαλικής κακοποίησης, εκφοβισμού και διαδικτυακού εκφοβισμού.
Τα ποσοστά είναι μεγαλύτερα στους άνδρες απ’ ότι στις γυναίκες, με τον αρσενικό πληθυσμό να διατρέχει τρεις με τέσσερις φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να διαπράξει αυτοκτονία σε σχέση με τον θηλυκό πληθυσμό.
Η περισσότερο χρησιμοποιούμενη μέθοδος αυτοκτονίας ποικίλλει ανά χώρα και συνδέεται εν μέρει με τη διαθεσιμότητα. Στις κοινές μεθόδους περιλαμβάνονται: απαγχονισμός, δηλητηρίαση με φυτοφάρμακα και πυροβόλα όπλα.
Για τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας δεν είναι σπάνιο να αντιμετωπίζουν τέτοιες περιπτώσεις σε νοσοκομειακές ή εξωνοσοκομειακές δομές, μονάδες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, όπως οικοτροφεία ή ξενώνες, παρότι μπορεί να έχουν κάνει από την πλευρά τους ότι είναι ανθρωπίνως δυνατό για να βοηθήσουν τον άνθρωπο σε ανάγκη.
Υπάρχει Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, όπως & Γραμμή Παρέμβασης 24ωρης λειτουργίας (τηλ: 1018 ). Αφορά τον άνθρωπο που το σκέφτεται ή έχει αποπειραθεί την αυτοκτονία, αλλά & τους συγγενείς που βιώνουν την απώλεια ή ανησυχούν για αυτή την πράξη.
Το να κάνεις τους ανθρώπους να μιλήσουν για ένα θέμα που τείνει να είναι ταμπού και για το οποίο πολλοί έχουν λανθασμένες ή προκατειλημμένες ιδέες θα βοηθήσει την κοινότητα να μάθει να εντοπίζει και να αντιμετωπίζει εγκαίρως τους παράγοντες κινδύνου.
Η αυτοκτονία μπορεί να αποφευχθεί, γι ‘αυτό όλες οι προσπάθειες και οι πολιτικές μας πρέπει να επικεντρωθούν στην πρόληψη. Ωστόσο, πολλές φορές τα άτομα που πάσχουν από ψυχική ασθένεια δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, μερικές φορές επειδή δεν υπάρχουν υπηρεσίες στην κοινότητά τους και μερικές φορές επειδή πρέπει να περιμένουν μήνες για να τις χρησιμοποιήσουν.
