Μεγάλοι χαμένοι από την ψήφιση του νομοσχεδίου θα είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες, καθώς θα επωμιστούν ασφαλιστική και φορολογική επιβάρυνση.
Συνολικά θα κληθούν να πληρώσουν έως 37,95% του καθαρού φορολογητέου εισοδήματός τους σε εισφορές για σύνταξη, επικούρηση, υγεία και εφάπαξ. Το νέο σύστημα ευνοεί όσους δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα. Ωστόσο αν το εισόδημα (πραγματικό ή δηλωθέν ψευδώς) πλησιάσει τα 20.000 ευρώ, αρχίζει η επιβάρυνση. Ετσι για τους ελεύθερους επαγγελματίες με υψηλά εισοδήματα (μεταξύ αυτών και οι πιο ειλικρινείς των φορολογουμένων) η αλλαγή ισοδυναμεί ακόμη και με διπλασιασμό των ασφαλιστικών εισφορών.
Για παράδειγμα, ο ασφαλισμένος στην 5η κατηγορία που πλήρωνε 4.464 ευρώ ετησίως, αν δηλώσει εισόδημα 20.000 ευρώ, θα υποχρεωθεί να πληρώσει 4.790, ενώ αν δηλώσει εισόδημα 30.000 ευρώ, θα πληρώσει 8.085, δηλαδή σχεδόν τα διπλάσια.
Τα πρώτα πέντε χρόνια της σταδιοδρομίας τους οι επαγγελματίες δικαιούνται εκπτώσεις στις εισφορές. Το ποσοστό της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς για τον κλάδο κύριας σύνταξης ανέρχεται μηνιαίως σε ποσοστό 14% για τα πρώτα δύο έτη από την πρώτη τους υπαγωγή στην ασφάλιση, σε ποσοστό 17% για τα επόμενα τρία έτη και σε ποσοστό 20% για το διάστημα μετά το πέμπτο έτος της υπαγωγής τους στην ασφάλιση. Το παράδοξο είναι ότι η έκπτωση συνιστά ασφαλιστική οφειλή την οποία ο ασφαλισμένος πρέπει να εξοφλήσει έως και το έτος συνταξιοδότησής του.
Για τους επιστήμονες ασφαλισμένους στο ΕΤΑΑ η επιβάρυνση μετριάζεται την τετραετία 2017-2020 λόγω των εκπτώσεων που προβλέπονται για εισοδήματα έως και 58.000 ευρώ ετησίως. Αυτή η κατηγορία χάνει από το Ασφαλιστικό, αλλά κερδίζει από το Φορολογικό καθώς οι εισφορές εκπίπτουν. Για παράδειγμα, δικηγόρος με εισόδημα 30.000 ευρώ σήμερα καταβάλλει 4.200 ευρώ σε εισφορές 2016 και 8.220 σε φόρο. Με το νέο σύστημα θα πληρώσει 8.100 ευρώ σε εισφορές (με τις προβλεπόμενες εκπτώσεις) και φόρο 7.976. Θα κερδίσει 244 ευρώ από τον φόρο και θα χάσει 3.900 ευρώ από τις εισφορές.
