του Ανέστη Ρέππα, φοιτητή ψυχολογίας
Το σύμπλεγμα κατωτερότητας αποτελεί μια διαταραχή που σε πολλές περιπτώσεις είναι υποσυνείδητη. Τα άτομα με αυτό το σύμπλεγμα στις περισσότερες των περιπτώσεων αισθάνονται κατώτερα σε σύγκριση με τους άλλους ανθρώπους καθώς και ανεπαρκή.
1) Οι αιτίες του συνδρόμου.
Από τη μια πλευρά το σύνδρομο αυτό μπορεί να οφείλετε σε γενετικές αιτίες. Άτομα δηλαδή που φέρουν έναν διαφορετικό υποδοχέα της ορμόνης οξυτοκίνης αισθάνονται λιγότερο αισιόδοξα, νιώθουν λιγότερο σεβασμό για τον εαυτό τους καθώς και έχουν λιγότερο αυτοέλεγχο. Από την άλλη πλευρά το οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη τους αισθήματος κατωτερότητας. Για παράδειγμα οι επικριτικοί γονείς που κρίνουν πολύ αυστηρά τα παιδιά τους ή ακόμα τα συγκρίνουν με άλλους συνομήλικους τους μπορούν να δημιουργήσουν αυτό το αίσθημα στα παιδιά τους ως μαθημένη συμπεριφορά. Βεβαίως και τα σύγχρονα μέσα όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με την διαρκή προβολή της τέλειας εικόνας μερικών σύγχρονών ειδώλων μπορούν να συνεισφέρουν στη δημιουργία του συναισθήματος κατωτερότητας σε παιδιά και εφήβους.
2) Χαρακτηριστικά γνωρίσματα του συνδρόμου
Τα άτομα με αυτό το σύνδρομο τείνουν να αντιλαμβάνονται την καθημερινότητα υπό το πρίσμα της αρνητικότητας. Με άλλα λόγια εμμένουν περισσότερο σε θέματα και πράγματα που τους αναστατώνουν. Παράλληλα αντιλαμβάνονται ότι οι άλλοι άνθρωποι προσπαθούν να τους μειώσουν και να τους φερθούν άσχημα και πολλές φορές ως αντίδραση μειώνουν ή κακολογούν ή κρίνουν άλλους ανθρώπους ώστε να μην προλάβουν να τους φερθούν πρώτα εκείνοι με αυτόν τον τρόπο. Ακόμα συχνό γνώρισμα των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν θέματα κατωτερότητας είναι η παραίτηση, παραίτηση από δραστηριότητες που ασχολούνται, παραίτηση από τις σπουδές τους ακόμα και παραίτηση από τις διαπροσωπικές τους σχέσεις είτε με φίλους, είτε με συγγενείς, είτε με εραστές. Επίσης τα άτομα με αίσθημα κατωτερότητας αναζητούν την επιβεβαίωση από άλλα άτομα σχεδόν για το οτιδήποτε με αποτέλεσμα να κυνηγούν τις περισσότερες φορές κορυφές χωρίς κανένα αντίκρισμα.
3) Θεραπευτικές Μέθοδοι
Γνωσιοσυμπεριφορική θεραπεία (Cognitive-Behavioural Therapy). Η γνωσιοσυμπεριφορική θεραπεία μπορεί να μάθει στους ανθρώπους με σύνδρομο κατωτερότητας να εξετάζουν τις αρνητικές σκέψεις και τα αρνητικά συναισθήματα ως προς το πόσο ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα ή είναι απλά σκέψεις.
Ψυχοθεραπεία. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει άτομα με αίσθημα κατωτερότητας ώστε να εντοπίσουν από που προέρχεται η ρίζα της κάθε ιδέας ή του κάθε τραύματος που τους έκανε να αισθάνονται ότι δεν έχουν αξία.
Φαρμακευτική αγωγή. Μερικές φορές είναι απαραίτητη η φαρμακευτική αγωγή ειδικά σε άτομα με χρόνιο αίσθημα κατωτερότητας το οποίο βεβαίως συνδέεται και με παθήσεις όπως η κατάθλιψη ή διάφορες διαταραχές άγχους.
4) Μια προσωπική γνώμη.
Όλοι οι άνθρωποι λίγο πολύ σε διάφορα στάδια της ζωής τους έχουν αισθανθεί κατώτεροι των περιστάσεων, ότι δεν αξίζουν, ότι δεν μπορούν να τα καταφέρουν. Μερικοί ξεπέρασαν αυτές τις φωνές στο κεφάλι τους με το να έρθουν αντιμέτωποι με τις καταστάσεις που τους φαίνονταν αξεπέραστες. Μερικοί όμως δεν το έχουν καταφέρει ακόμα και σήμερα. Προσωπικά έχω συναναστραφεί με άτομα που αντιμετώπιζαν αυτό το θέμα. Είναι σαν να έχουν τόσο μεγάλο σκοτάδι που ρουφάει μέσα οτιδήποτε θετικό και το μετατρέπει σε μια συνθήκη, που το μόνο που βγάζει προς τα έξω είναι πόνος, αυτολύπηση και αυτομαστίγωμα. Το θέμα είναι ότι τις περισσότερες φορές αν όχι όλες, άτομα με αυτό το αίσθημα χρειάζονται την βοήθεια ειδικού, γιατί μόνο ένας ειδικός θα μπορεί να παρουσιάσει την ψυχραιμία και την δύναμη να μην μπεις και ο/η ίδιος/-α στον κόσμο αυτού του ατόμου και να μπορέσει να πιάσει το φως που υπάρχει κρυμμένο μέσα τους, εν συγκρίσει με ένα άτομο που συνδέεται συναισθηματικά μαζί τους και δεν μπορεί να έχει τόσο ορθή γνώμη, υπομονή αλλά και γνώσεις.
Βιβλιογραφικές Αναφορές:
Alberts, N. (2020). What Is an Inferiority Complex? Symptoms, Causes, Diagnosis, and Treatment | EverydayHealth. EverydayHealth.com. Retrieved 4 May 2022, from https://www.everydayhealth.com/emotional-health/understanding-inferiorit….
Britannica, T. Editors of Encyclopaedia (2021, December 17). inferiority complex. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/science/inferiority-complex
Κορακά, Μ. (2021). Πώς Νιώθει Το Άτομο Με Αισθήματα Ή Συμπλέγματα Κατωτερότητας; | Συμβουλευτική & ΨυχοΘεραπεία. Psychologos-mariakoraka.gr. Retrieved 4 May 2022, from https://psychologos-mariakoraka.gr/pos-niothi-atomo-esthimata-syblegmata….
