Νικολέτα Φρούντα
Λογοθεραπευτρια, ΜΑ
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
| Με το παιχνίδι το παιδί µαθαίνει να εργάζεται και να αγαπά, αλλά και να δοµεί την αυτοεκτίµησή του (Υouell, 2008) |
Το παιχνίδι είναι τόσο φυσική διαδικασία για τα παιδιά όσο και η ίδια τους η ανάπτυξη. Η σχέση του παιδιού µε το παιχνίδι είναι αμφίδρομη: όσο το παιδί παίζει αναπτύσσει δεξιότητες και όσο αναπτύσσεται βελτιώνει το παιχνίδι του.
Το παιδί εμπλέκεται οικειοθελώς στο παιχνίδι και είναι αυτός που αποφασίζει τι θα συμβεί. Αποτελεί μια βασική δραστηριότητα, απαραίτητη για την υγιή ανάπτυξη του εγκεφάλου του παιδιού αλλά και για τη γνωστική, συναισθηματική, βιολογική και κοινωνική ανάπτυξή του.
Μέσω του παιχνιδιού τα παιδιά μαθαίνουν να χρησιμοποιούν τη δημιουργικότητά τους και να αναπτύσσουν τη φαντασία τους. Εξερευνούν το περιβάλλον και μαθαίνουν κανόνες αλληλεπίδρασης με αυτό, αναπτύσσουν νέες δεξιότητες που τα βοηθούν στη συναισθηματική τους ωρίμανση.
Η μετάβαση από το μοναχικό παιχνίδι στο συλλογικό ή στο παιχνίδι με κανόνες, περιγράφει την πορεία από την τοποθέτηση του εαυτού σε υποθετικές καταστάσεις, μέσω της ερμηνείας κοινωνικών ρόλων, έως την τοποθέτηση του εαυτού στη θέση του άλλου με την ταυτόχρονη ερμηνεία του ρόλου του εαυτού. Μέσα από το ομαδικό παιχνίδι, καλλιεργεί ηθικές αξίες όπως την υπομονή στο να περιμένει τη σειρά του, την υποχώρηση όταν δεν μπορεί να έχει αυτό που θέλει, τον σεβασμό προς τους φίλους του, μαθαίνει να συμβιώνει την ώρα του παιχνιδιού μέσα στα όρια που τα ίδια έχουν ορίσει. Μαθαίνει έννοιες όπως η συνεργασία, το μοίρασμα, η αυτοπειθαρχία, η εκτίμηση. Μέσω του ομαδικού παιχνιδιού το παιδί το μαθαίνει να συνυπάρχει αρμονικά με τους άλλους και να βρίσκει τρόπους επίλυσης των διαφορών συγκρούσεων που μπορούν να προκύψουν κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού. Καλείται να αποδεχτεί και να τηρήσει, αφού το αντίθετο θα οδηγήσει σε κάποια «ποινή». Ειδικότερα, για τα λιγότερο ομιλητικά παιδιά το παιχνίδι αποτελεί το μέσο να εκφράσουν τις απόψεις, τις εμπειρίες ακόμα και τις απογοητεύσεις τους.
Ιεράρχηση του παιχνιδιού:
- Αισθητηριακό – κινητικό παιχνίδι: χρησιμοποιεί τα αντικειμενικά χωρίς να λαμβάνει υπόψη του την χρήση τους, τα βάζει στο στόμα, τα γυρνά κ.λπ.
- Παιχνίδι συσχέτισης: συσχετίζει δύο η περισσότερα αντικείμενα που όμως δεν έχουν λειτουργική σχέση, βάζει το ένα πάνω στο άλλο ή όλα μέσα στο κουτί κ.λπ.
- Λειτουργικό παιχνίδι με συμβατικά αντικείμενα: Χρησιμοποιεί κατάλληλα λειτουργικά τα αντικείμενα π.χ. ταΐζει τη κούκλα, οδηγεί το τρακτέρ, φορτώνει το τρακτέρ.
- Συμβολικό παιχνίδι με αντικατάσταση αντικειμένου: χρησιμοποιεί ένα αντικείμενο σαν να είναι κάτι άλλο.
- Συμβολικό παιχνίδι με προσδιδόμενη ψευδή ιδιότητα σε ένα αντικείμενο: προσποιείται ότι η κούκλα είναι βρώμικη.
- Συμβολικό παιχνίδι με αναφορά σε ένα αντικείμενο που λείπει σαν να υπάρχει: οδηγεί πάνω σε μια φανταστική γέφυρα.
Το παιχνίδι θεωρείται ως βασικό δικαίωμα του κάθε παιδιού. Όταν τα παιδιά δεν έχουν την ευκαιρία να παίξουν πολύ και ποιοτικά, η ανάπτυξη αναστέλλεται και προχωρά µε ελλείµµατα. Δώστε, λοιπόν, στον εαυτό σας ως γονείς την ευκαιρία για δημιουργικό παιχνίδι και ευχάριστες στιγμές μαζί με τα παιδιά σας.
