Τα σενάρια που μελετά το υπουργείο Ενέργειας για τα έκτακτα μέτρα στην αγορά
Την παράταση της αναστολής εφαρμογής της ρήτρας αναπροσαρμογής στους λογαριασμούς ρεύματος εξετάζει η κυβέρνηση.
Ο πολύκροτος μαθηματικός τύπος είχε μπει στον πάγο… από τον περασμένο Αύγουστο με νόμο που ψηφίστηκε ένα μήνα νωρίτερα. Η ρήτρα ανεστάλη για 12 μήνες καθώς με την εφαρμογή της νοικοκυριά και επιχειρήσεις επιβαρύνονταν υπέρμετρα από τους παρόχους. Το επιπλέον κόστος των αυξήσεων στις τιμές ενέργειας πέρναγε αυτόματα στους λογαριασμούς μέσω της ρήτρας η οποία και ίσχυε μέχρι τις 31 Ιουλίου του 2022.
Η ρήτρα αναπροσαρμογής
Σύμφωνα με το νόμο του Αυγούστου του 2022, αντί της ρήτρας αναπροσαρμογής ορίστηκε πως οι πάροχοι θα έπρεπε να ορίζουν και να ανακοινώνουν τις ανταγωνιστικές χρεώσεις του επόμενου μήνα στις 20 του τρέχοντος.
Με τον τρόπο αυτό, όπως διατείνεται η κυβέρνηση, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις γνωρίζουν εκ των προτέρων το ύψος των λογαριασμών τους και σε συνδυασμό και με άλλες διατάξεις έχουν την ευχέρεια να μετακινούνται αζημίως (χωρίς ποινή πρόωρης αποχώρησης) από πάροχο σε πάροχο, επιλέγοντας τις πλέον συμφέρουσες τιμές.
Το «πάγωμα» της ρήτρας ισχύει μέχρι τις 30 Ιουνίου 2023. Και η λήξη του μέτρου πλησιάζει. Για την παράταση του απαιτείται η σύμφωνη γνώμη της Ευρ. Επιτροπής.
Το πλαφόν
Πληροφορίες, θέλουν τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστα Σκρέκα να έχει ήδη κάνει τις πρώτες συζητήσεις με την Ευρ. Επιτροπή για την παράταση της αναστολής εφαρμογής της ρήτρας αναπροσαρμογής.
Το συγκεκριμένο μέτρο αποτελεί ένα μέρος του συνολικού πακέτου που έλαβε εκτάκτως η κυβέρνηση τον Αύγουστο του 2022. Κεντρικός πυρήνας των παρεμβάσεων είναι η εφαρμογή του μηχανισμού ανάκτησης μέρους των εσόδων των ηλεκτροπαραγωγών – γνωστό κι ως πλαφόν στις τιμές χονδρεμπορικής αγοράς. Κάθε μήνα ορίζονται ανώτατες αμοιβές αποζημίωσης όλων των τεχνολογίων των μονάδων και τα πρόσθετα έσοδα αντλούνται και κατευθύνονται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης, το οποίο κι επιδοτεί τους λογαριασμούς ρεύματος νοικοκυριών κι επιχειρήσεων. Υπογραμμίζεται πως τους τελευταίους δύο μήνες τα έσοδα που ανακτούνται είναι από ελάχιστα έως και μηδαμινά, λόγω της ραγδαίας πτώσης των τιμών ενέργειας.
Πηγές λοιπόν, θέλουν το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να εξετάζει την παράταση όλων των έκτακτων μέτρων σίγουρα και για το δεύτερο εξάμηνο της χρονιάς και ίσως και μέχρι και την Άνοιξη του 2024.
Το ισπανικό μοντέλο
Επιχείρημα της ελληνικής κυβέρνησης – αν τελικά ζητήσει παράταση των εθνικών έκτακτων μέτρων – είναι πως η Ευρ. Επιτροπή έδωσε 12μηνη παράταση και στις αντίστοιχες παρεμβάσεις που είχαν κάνει στις αγορές τους και οι κυβερνήσεις της Ισπανίας και της Πορτογαλίας.
Πρόκειται για το γνωστό κι ως «Ιβηρικό μοντέλο» με το οποίο ρυθμίζονται οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας στις δύο χώρες.
Αντιδράσεις
Πάντως, αξίζει να σημειωθεί, πως πρόσφατα οι ηλεκτροπαραγωγοί και οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας ζήτησαν από την κυβέρνηση την άρση της εφαρμογής των έκτακτων μέτρων.
Οι δύο κορυφαίοι σύνδεσμοι εκπροσώπησης τους – ΕΣΑΗ και ΕΣΠΕΝ- τόνισαν πως η αγορά έχει ομαλοποιηθεί και συνεπώς, υπογράμμισαν, δεν χρειάζεται η εφαρμογή των προαναφερόμενων ρυθμίσεων.
Σύμφωνα με τα επιχειρήματά τους, τα έκτακτα μέτρα σε μία κανονική αγορά, προκαλούν στρεβλώσεις. Τέτοιες είναι η ενίσχυση των εισαγωγών ρεύματος έναντι της εγχώριας παραγωγής αλλά και το πρόσθετο κόστος που επωμίζονται οι προμηθευτές προκειμένου να προβλέπουν τη διακύμανση των τιμών του επόμενου μήνα.
