του Μιχάλη Ψύλου, δημοσιογράφου
Οι παγκόσμιες αγορές βυθίζονται με τον εμπορικό πόλεμο του Τραμπ.
Ακόμη και αν οι νέοι δασμοί δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ και αναμένονται σκληρές διαπραγματεύσεις, οι επενδυτές έχουν πατήσει προληπτικά το κουμπί του πανικού. Έχουν περάσει από την επιφυλακτικότητα σε ένα συναίσθημα, που λίγο απέχει από την υστερία.
Το σοκ έγινε αισθητό σε όλες τις αγορές: πρώτες ύλες, νομίσματα και χρέος. Καθώς οι επενδυτές πουλούσαν μετοχές, επιτάχυναν την αγορά ασφαλέστερων περιουσιακών στοιχείων, όπως τα ομόλογα και ο χρυσός, που καταγράφει ιστορικά υψηλά και παραμένει πολύ πάνω από τα 3.000 δολάρια. Οι φόβοι για οικονομική επιβράδυνση επηρεάζουν το Brent, το οποίο υποχώρησε λίγο πάνω από τα 65 δολάρια-σε χαμηλό από τον Απρίλιο του 2021, ενώ το ευρώ παγιώνει τις θέσεις στο 1,09 δολάρια.
Μια ένταση που δεν βοηθήθηκε από τα λόγια του προέδρου της Federal Reserve, Τζερόμ Πάουελ. Το αφεντικό της Fed παραδέχτηκε χθες ότι οι οικονομικές επιπτώσεις των δασμών θα είναι «σημαντικά μεγαλύτερες» από τις αναμενόμενες και ότι θα μεταφραστούν σε χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο πληθωρισμό.
Αναμφίβολα, η βίαιη προστατευτική στροφή των Ηνωμένων Πολιτειών και τα αντίποινα που ανακοίνωσε η Κίνα, οδηγούν σε έναν παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο που θα συγκλονίσει την παγκόσμια οικονομία.
Νέα εποχή
Μια φάση που κράτησε αρκετές δεκαετίες, καταρρέει. Μέχρι τώρα όλοι αναγνώριζαν ότι το εργοστάσιο του κόσμου ήταν η Κίνα, η Δύση είχε εγγυημένο αποπληθωρισμό και τα εμπορικά πλεονάσματα επενδύονταν στις αμερικανικές αγορές.
Η Αμερική θέλει τώρα να επαναπατρίσει την παραγωγική ικανότητα και αυτό συνεπάγεται τουλάχιστον δύο πράγματα: Το πρώτο είναι ότι τα χρηματιστήρια δεν μπορούν πλέον να ανεβαίνουν συνεχώς και χωρίς συσχετισμό με την «πραγματική οικονομία». Το δεύτερο είναι ότι πρέπει με κάποιο τρόπο να απομονωθεί η Κίνα με τις εταιρείες της.
Η Ευρώπη θα πρέπει να λάβει δύσκολες αποφάσεις, επειδή κινεζικά προϊόντα που δεν θα φτάνουν πλέον στην Αμερική κινδυνεύουν να πλημμυρίσουν τις ευρωπαϊκές αγορές και επειδή δεν φαίνεται πλέον δυνατό να γίνονται συναλλαγές με την Ουάσιγκτον και το Πεκίνο, ταυτόχρονα.
Ένας νέος Ψυχρός Πόλεμος αναδύεται, καθώς τα κράτη θα ανταγωνιστούν για να κερδίσουν το παιχνίδι του βιομηχανικού επαναπατρισμού.
Πρέπει να θυμηθούμε βέβαια τι έλεγε ο Ντέιβιντ Μαρία Ρικάρντο, ο ιδρυτής της πολιτικής οικονομίας: Ένα εμπορικό έλλειμμα δεν αντανακλά απαραίτητα αθέμιτες πρακτικές, αλλά πολύ πιο συχνά διαφορές στην ανταγωνιστικότητα μεταξύ δύο εθνικών βιομηχανιών. Αλφαβητάρι της πολιτικής οικονομίας που κανείς δεν το λέει πια.
Το «κλειδί»
Οι αναλυτές της UBS αναγνωρίζουν πάντως ότι οι δασμοί είναι πολύ χειρότεροι από τα αναμενόμενα, αλλά πιστεύουν ότι η αντίδραση των τελευταίων ημερών είναι υπερβολική. «Το κλειδί είναι να αποφασίσουμε εάν οι δασμοί είναι ιδεολογικοί ή διαπραγματευτικό χαρτί», τονίζουν.
Η ελβετική τράπεζα πιστεύει ότι υπάρχει περιθώριο για μετριασμό των δασμών , επειδή οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ έχουν τα δικά τους διαπραγματευτικά στοιχεία: Οι ξένοι κατέχουν το 24% του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ), οι Κινέζοι ελέγχουν τις σπάνιες γαίες και άλλες στρατηγικές πρώτες ύλες, ενώ υπάρχει επίσης και η δυνατότητα σχηματισμού εναλλακτικών εμπορικών μπλοκ: «Οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν άλλωστε, μόνο το 15% του παγκόσμιου εμπορίου», προσθέτει η UBS .
Η ελβετική τράπεζα προειδοποιεί επίσης: «Εάν οι δασμοί είναι ιδεολογικοί, τότε θα μπορούσαμε να βρεθούμε στο χειρότερο σενάριο, το οποίο δεν μπορεί να αποκλειστεί».
ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ
