Οκτώ εβδομάδες μας χωρίζουν από τον εορτασμό των Χριστουγέννων και έπειτα της Πρωτοχρονιάς, με τους πανδημικούς δείκτες να μαρτυρούν πως (και) οι φετινές γιορτές θα επιφορτιστούν με ένα υψηλό επιδημιολογικό και συνεπακόλουθα ψυχολογικό φορτίο. Μάλιστα, σύμφωνα με τις προβλέψεις των ειδικών, ο απολογισμός του 2021 θα κλείσει με τουλάχιστον 18.000 θανάτους εξαιτίας επιπλοκών της λοίμωξης COVID. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί ότι από την αρχή της πανδημίας στη χώρα μας οι απώλειες αγγίζουν τις 16.000, εκ των οποίων οι 4.838 καταγράφτηκαν από την άνοιξη του 2019 έως και το περσινό Δεκέμβριο, ενώ οι υπόλοιπες (δηλαδή περίπου οι δύο στις τρεις) τους μήνες του 2021.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μια τραγική ειρωνεία, σύμφωνα με τον καθηγητή Πνευμονολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης Νίκο Τζανάκη, καθώς υπολογίζεται ότι οι περισσότεροι εξ αυτών θα είχαν αποφευχθεί εάν η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών εμπιστευόταν το επίτευγμα της επιστήμης, που δεν είναι άλλο από το αποτελεσματικό και ασφαλές εμβόλιο. Ο ίδιος, μιλώντας στα «ΝΕΑ» για όσα δείχνουν τα προγνωστικά μοντέλα που επεξεργάζεται με τους συνεργάτες του, σημειώνει πως αναμένεται να καταγραφεί σταθεροποίηση το επόμενο δεκαήμερο στον αριθμό των κρουσμάτων, που θα κυμαίνονται κοντά στα 4.000 ημερησίως.
Ομως, τι μας επιφυλάσσουν οι τελευταίες εβδομάδες του Νοεμβρίου και ο Δεκέμβριος παραμένει εν πολλοίς άγνωστο. Ο καθηγητής τονίζει, πάντως, πως σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα «είναι προεξοφλημένο ότι στα τέλη της χρονιάς η λίστα των θυμάτων θα συμπεριλαμβάνει τουλάχιστον 2.500 επιπλέον θανάτους», δίνοντας ένα στίγμα για εκείνα που θα ακολουθήσουν. Και εξηγεί: «Η αύξηση των κρουσμάτων δεν οδηγεί συνολικά το ΕΣΥ σε πίεση. Οι υπολογισμοί δείχνουν ότι το 7%-8% των ανθρώπων που μολύνονται καταλήγουν στο νοσοκομείο με αποτέλεσμα η κατάσταση να κρίνεται διαχειρίσιμη. Οταν όμως κανείς εστιάζει στις περιοχές με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη, τότε το ποσοστό των εν δυνάμει ασθενών που θα νοσήσουν βαριά και πιθανώς θα χρειαστούν διασωλήνωση με ό,τι αυτό συνεπάγεται φτάνει το 10%-15%».
Ενα εκατομμύριο
Τόσο για τον ίδιο όσο και για τους συναδέλφους του το «κλειδί» που θα ενεργοποιούσε το φρένο στις νοσηλείες, στις διασωληνώσεις και στους θανάτους κρύβεται στους αριθμούς που περιγράφουν την εμβολιαστική κάλυψη. Το μαγικό νούμερο είναι ένα εκατομμύριο επιπλέον πολίτες με ανοσία ώστε να μετράμε μεν κρούσματα χωρίς όμως (ή έστω με λίγες) απώλειες, όπως συμβαίνει σε Βρετανία, Γερμανία, Ιταλία, Πορτογαλία… «Το τελευταίο διάστημα πραγματοποιούνται καθημερινά περί τις 6.000 πρώτες δόσεις εμβολίου. Αθροίζοντας μέρα με τη μέρα τα νέα εμβόλια που εκτελούνται, συμπεραίνει κανείς ότι έως τις τελευταίες ημέρες του επερχόμενου Δεκεμβρίου επιπλέον 300.000 πολίτες θα έχουν αποκτήσει προστασία μέσω του εμβολιασμού τους».
Και οι υπόλοιποι 700.000; είναι το αυτονόητο ερώτημα που ακολουθεί. Η απάντηση, όμως, είναι οξύμωρη, δεδομένης της επάρκειας των εμβολίων. Για εκείνους που επιλέγουν να μην ακολουθούν τον δρόμο της «Ελευθερίας» αποτελεί μονόδρομο να συνδράμουν στη δημιουργία ενός ισχυρού «τείχους ανοσίας» μέσω της φυσικής νόσησής τους – με ό,τι κινδύνους συνεπάγεται η στάση τους αυτή, τόσο για τον εαυτό τους όσο και για τους γύρω τους. Αναλυτικότερα και όπως εξηγεί ο καθηγητής, «τα κρούσματα είναι τουλάχιστον διπλάσια στην πραγματικότητα από αυτά που εντοπίζονται και ανακοινώνονται. Συνεπώς και σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, κάθε μήνα υπολογίζεται ότι 180.000-200.000 πολίτες θα μολύνονται και συνεπακόλουθα θα αποκτούν ανοσία. Αρα σε τρεις μήνες θα έχει συμπληρωθεί το αριθμητικό ζητούμενο του ενός εκατομμυρίου μέσω εμβολιασμών και φυσικής νόσησης».
Εως ότου, όμως, συμβεί αυτό, θα έχει μεσολαβήσει μία ακόμη εορταστική – χριστουγεννιάτικη και πρωτοχρονιάτικη – περίοδος με το αποτύπωμα της πανδημίας να παραμένει βαρύ και δυσβάστακτο. Δεδομένου, άλλωστε, πως οι ειδικοί εκτιμούν πως οι περιοχές που θα πληγούν περισσότερο θα είναι εκείνες με εμβολιαστική κάλυψη κάτω του 60%, διαπιστώνει κανείς πως τα τρωτά σημεία του επιδημιολογικού χάρτη είναι πολλά. Ενδεικτικά αναφέρεται πως εκτός από τη Βόρεια Ελλάδα, σε Αχαΐα, Αρκαδία, Θεσσαλία, Μαγνησία μετά βίας η εμβολιαστική κάλυψη αγγίζει το 50%-55%.
Εποχική γρίπη
Εν τω μεταξύ, αγωνία επικρατεί για το ενδεχόμενο παράλληλο χτύπημα της εποχικής γρίπης, έπειτα και από την πρόσφατη προειδοποίηση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων για πρώιμη έξαρση (σύμφωνα με όσα εξελίσσονται στην Κροατία). Μάλιστα και βάσει των δεδομένων που συλλέγει η επιστημονική κοινότητα, ο κύριος τύπος του ιού της γρίπης που ανιχνεύθηκε στην Ευρώπη τον τελευταίο μήνα είναι ο Α (και συγκεκριμένα το στέλεχος Η3Ν2), που έχει διαπιστωθεί πως πλήττει κυρίως τα ηλικιωμένα άτομα, ενώ συνδέεται και με μειωμένη αποτελεσματικότητα των εμβολίων. Στο πλαίσιο αυτό, τον κώδωνα του κινδύνου σήμανε και η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Μαρία Θεοδωρίδου, όταν επικαλούμενη ευρήματα μελέτης από τη Βρετανία υπογράμμισε πως η συν-λοίμωξη γρίπης και COVID-19 αυξάνει τη θνητότητα κατά 20%.
Χθες οι νέοι θάνατοι ασθενών με COVID-19 ήταν 44, ενώ από την έναρξη της επιδημίας έχουν καταγραφεί συνολικά 15.938 θάνατοι. Το 95.4% είχε υποκείμενο νόσημα ή/και ηλικία 70 ετών και άνω.
