Ο Φορέας Διαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου – Στροφυλιάς & Κυπαρισσιακού Κόλπου υλοποιεί για 4η χρονιά δράση για το Κιρκινέζι στα Λεχαινά Ηλείας. Η δράση αυτή επικεντρώνεται στην παρακολούθηση και αύξηση του πληθυσμού του, καθώς και στην ενημέρωση των κατοίκων της περιοχής για το σπάνιο μικρό μεταναστευτικό γεράκι που αναπαράγεται στην πόλη τους.
Εικόνα 1. Τοποθέτηση τεχνητών φωλιών με τη συνεργασία της ΔΕΔΔΗΕ.
Η αποικία στα Λεχαινά είναι πιθανόν η τελευταία αποικία Κιρκινεζιών στην Πελοπόννησο, γεγονός που κάνει τη διατήρησή της σημαντική προτεραιότητα για τον Φορέα Διαχείρισης. Στο πλαίσιο της δράσης για το Κιρκινέζι, τοποθετήθηκαν στα Λεχαινά 4 τεχνητές φωλιές το 2015, 11 το 2016, και ακόμα 15 φωλιές το 2017. Στις 30 Μαρτίου τοποθετήθηκαν ακόμα 12 τεχνητές φωλιές για το 2018, αυξάνοντας το συνολικό αριθμό τεχνητών φωλιών στις 42. Τα Κιρκινέζια έχουν επιλέξει και χρησιμοποιούν σχεδόν όλες τις τεχνητές φωλιές και έχουν, επιπλέον, δημιουργήσει έναν σημαντικό αριθμό από φυσικές φωλιές στις σκεπές παλιών κτιρίων στα Λεχαινά.
Τα αποτελέσματα της δράσης είναι μέχρι στιγμής εντυπωσιακά, καθώς έχουμε παρατηρήσει σημαντική αύξηση του πληθυσμού και πολλές ενεργές φωλιές. Το 2015 παρατηρήθηκαν μόνο 6 με 7 ζευγάρια, ενώ το 2016 επιβεβαιώθηκαν 24 ενεργές φωλιές και μετρήθηκαν πάνω από 40 άτομα, τριπλασιάζοντας το μέγεθος του πληθυσμού σε μία μόνο χρονιά. Το 2017 επιβεβαιώθηκαν 33 ενεργές φωλιές και πιθανότατα υπάρχουν 4 ή 5 επιπλέον, αυξάνοντας τον πληθυσμό του είδους περαιτέρω. Η επιτυχία των τεχνητών φωλιών, ξεπέρασε κατά πολύ τις προσδοκίες μας, και μας γέμισε ικανοποίηση και ελπίδα για την παραμονή του είδους στην Πελοπόννησο.
Από τις 30 Μαρτίου 2018 μέχρι και σήμερα το προσωπικό του ΦΔ πραγματοποιεί εβδομαδιαίες επισκέψεις στην πόλη των Λεχαινών για την παρακολούθηση του πληθυσμού και την καταγραφή του φωλιάσματος των Κιρκινεζιών. Με μεγάλη χαρά έχει ήδη καταγράψει ζευγάρια Κιρκινεζιών στις νέες φωλιές που τοποθετήθηκαν για το 2018, καθώς και γενικότερα μεγάλο αριθμό πουλιών να πετούν πάνω από την πόλη.
Εικόνα 2. Ζευγάρι από Κιρκινέζια σε νέα φωλιά του 2018, αριστερά το θηλυκό & δεξιά το αρσενικό (φωτ. Λάμπρος Λογοθέτης).
Οι επισκέψεις πραγματοποιούνται σε πρωινές, μεσημεριανές αλλά και απογευματινές ώρες, ώστε να καταγραφεί η δραστηριότητα των πουλιών μέσα στην ημέρα. Σε κάθε επίσκεψη οι παρατηρητές μετακινούνται με τα πόδια σε όλο το κέντρο της πόλης παρακολουθώντας και μετρώντας τα πουλιά με κιάλια. Επιπλέον, καταγράφεται η συμπεριφορά τους (χαμηλό πέταγμα πάνω από κτίρια, στάση σε κεραίες και σκεπές, ζευγάρωμα κ.λπ.), ώστε να εντοπιστούν οι πιθανές θέσεις φυσικού φωλιάσματος. Κατά την περίοδο της επώασης των αυγών (Απρίλιος), οι δύο γονείς αλλάζουν θέση κάθε τρεις ώρες και έτσι είναι δυσκολότερη η παρακολούθησή τους. Τον Μάιο, οι νεοσσοί έχουν εκκολαφθεί και οι γονείς επισκέπτονται εναλλάξ τη φωλιά κάθε 10 λεπτά για να ταΐσουν τα μωρά τους. Αυτή είναι και η περίοδος κατά την οποία οι φυσικές φωλιές εντοπίζονται ευκολότερα. Τον Ιούνιο, τα νεαρά Κιρκινέζια βγαίνουν πλέον από τις φωλιές και μαθαίνουν να πετούν και να τρέφονται μόνα τους. Τα εντοπίζουμε συνήθως σε σημεία κοντά και γύρω από τις φωλιές και συνήθως κάποιος από τους γονείς βρίσκεται εκεί κοντά για να τα επιβλέπει.
Σε αυτή την προσπάθεια, η θετική στάση και συνδρομή του Δήμου Ανδραβίδας Κυλλήνης διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο. Ο Δήμαρχος, κος Μοράντ Ναμπίλ Ιωσήφ, παραμένει πολύ θετικός ως προς τη συνεργασία με τον ΦΔ για τη τοποθέτηση φωλιών. Ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, κος Παλαιολόγος, και ο Αντιδήμαρχος Προγραμματισμού & Ανάπτυξης, κος Μίγκος, υποστηρίζουν τη δράση μας και προσφέρουν κάθε χρόνο σημαντική βοήθεια για την εξασφάλιση άδειας τοποθέτησης φωλιών σε διάφορα σημεία της πόλης. Τέλος, ο κος Βαλογιάννης, της ΔΕΔΔΗΕ μας παραχώρησε το καλαθοφόρο όχημα της υπηρεσίας και ο κος Μανδρέκας, υπάλληλος της ΔΕΔΔΗΕ, ανέλαβε την τοποθέτηση των φωλιών για 3η συνεχή χρονιά. Η δράση αυτή δεν θα είχε βέβαια πραγματοποιηθεί χωρίς την υποστήριξη και την άδεια των κατοίκων των Λεχαινών, που δέχτηκαν με χαρά να τοποθετήσουν φωλιές στα σπίτια τους για να φιλοξενήσουν τα μεταναστευτικά Κιρκινέζια.
Το Πρόγραμμα παρακολούθησης και αύξησης του πληθυσμού του Κιρκινεζιού στα Λεχαινά, αποτελεί ελπιδοφόρο παράδειγμα δράσης για την προστασία της βιοποικιλότητας, που πραγματοποιείται αποτελεσματικά και με εξαιρετικά αποτελέσματα, και βασίζεται σε εθελοντικές δωρεές και τεχνική υποστήριξη από τον τοπικό Δήμο και τη ΔΕΔΔΗΕ.
Ο Φορέας Διαχείρισης ευχαριστεί θερμά τον κύριο Λάμπρο Λογοθέτη για την προσφορά 11 τεχνητών φωλιών για το έτος 2018, τον Δήμο Ανδραβίδας Κυλλήνης για την υποστήριξη της δράσης, και τη ΔΕΔΔΗΕ για την παροχή οχήματος και την τοποθέτηση των τεχνητών φωλιών, καθώς και όλους τους κατοίκους και ιδιοκτήτες κτιρίων για την θερμή υποστήριξη και την καλή συνεργασία. Ευελπιστούμε στην συνεχιζόμενη επιτυχία του Προγράμματος και, μαζί με τους κατοίκους των Λεχαινών, θα παρακολουθήσουμε τις φωλιές την Άνοιξη του 2018 για να καταγράψουμε την εγκατάσταση και αναπαραγωγή των Κιρκινεζιών σε αυτές.
Το Κιρκινέζι, αποτελεί είδος μικρού γερακιού, που ξεχειμωνιάζει στην Αφρική και έρχεται στην Ελλάδα την άνοιξη για να φωλιάσει και να μεγαλώσει τα μικρά του. Προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή Οδηγία 79/409/ΕΕ για τα άγρια πουλιά, και χαρακτηρίζεται ως «Τρωτό» σύμφωνα με το Κόκκινο Βιβλίο για τα Ζώα της Ελλάδας. Τα πουλιά αυτά ζουν σε ομάδες και σχηματίζουν αποικίες που μπορεί να αποτελούνται ακόμα και από δεκάδες ζευγάρια. Φτιάχνουν τις φωλιές τους στις στέγες παλιών σπιτιών και σε τρύπες πέτρινων τοίχων, κυρίως μέσα σε χωριά και πόλεις που βρίσκονται κοντά σε καλλιεργούμενες εκτάσεις. Το γεράκι αυτό φώλιαζε πάντα στα κεραμίδια των νεοκλασικών κατοικιών όλων σχεδόν των πόλεων της Ελλάδος. Τα Κιρκινέζια τρέφονται με έντομα, όπως ακρίδες και γρύλλους, καθώς και με τρωκτικά, κυρίως ποντίκια. Γι΄αυτό και θεωρούνται ιδιαίτερα ωφέλιμα για τη γεωργία. Τα κιρκινέζια στην Ελλάδα έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ο κύριος πληθυσμός τους έχει απομείνει στα χωριά του Θεσσαλικού κάμπου και στη Μακεδονία. Σε όλη την Πελοπόννησο πιθανότατα υπάρχει ένας μοναδικός μικρός πληθυσμός που φωλιάζει μέσα στην πόλη των Λεχαινών, ακριβώς στα όρια του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Κοτυχίου – Στροφυλιάς.
