Μια νέα μαφία, που συνδέεται με τη λαθροϋλοτομία, δρα με ένταση τα τελευταία χρόνια στα δάση της ελληνικής περιφέρειας, ενώ πυκνώνουν τα κρούσματα της εγκληματικής δράσης επιτηδείων ακόμη και εντός οικισμών. Τους τελευταίους μήνες τα βίαια περιστατικά επίθεσης λαθροϋλοτόμων σε δασικούς υπαλλήλους έχουν πολλαπλασιαστεί.
Μάλιστα, εδώ και μια τετραετία, όπως αναφέρουν στο «Βήμα» παράγοντες του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καταγράφεται το εξής παράδοξο: ενώ ο αριθμός των περιστατικών λαθραίας υλοτομίας κλιμακωτά μειώνεται, οι επιθέσεις παράνομων ομάδων που λυμαίνονται τα ελληνικά δάση γίνονται ολοένα και πιο άγριες και αφορούν μεγαλύτερες δασικές εκτάσεις.
Με όπλα και τσεκούρια επιβάλλουν τον νόμο του πιο δυνατού, καθώς οι εποπτικές και αστυνομικές δυνάμεις της χώρας, ελέω μνημονίων και περικοπών, ολοένα και αποδυναμώνονται. Πριν από λίγες ημέρες στην περιοχή της Κόνιτσας δύο δασοφύλακες δέχθηκαν επίθεση με τσεκούρια από επιτηδείους που είχαν αποψιλώσει ολόκληρη δασική έκταση.
Στην Αγρια Δύση της Ηπείρου
Στην περιοχή της Ηπείρου, σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα της Πανελλήνιας Ενωσης Δασολόγων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΕΔΔΥ) κ. Βαγγέλη Γκουντούφα, οι δασικοί υπάλληλοι έχουν έρθει πολλάκις σε αντιπαράθεση με οπλισμένους λαθροϋλοτόμους. Στα δάση που βρίσκονται κοντά στα βόρεια σύνορα της χώρας, σύμφωνα με τον ίδιο, η πλειονότητα των δραστών προέρχεται από τις γειτονικές χώρες των Σκοπίων και της Αλβανίας. «Μπαίνουν παράνομα στην Ελλάδα, αποψιλώνουν μεγάλες εκτάσεις, επιστρέφουν με τα παράνομα φορτία στις χώρες τους και στη συνέχεια τα εισάγουν στην Ελλάδα ως αλβανική ή σκοπιανή ξυλεία» αναφέρει ο κ. Γκουντούφας.
Το ανελέητο κυνηγητό σε πολλές περιοχές της χώρας – από τον Γράμμο ως την Κρήτη και από την Πελοπόννησο και το Μεσολόγγι ως τη Σαμοθράκη και τον Εβρο – αποτελεί καθημερινό φαινόμενο, χωρίς να έχει πάντα αποτέλεσμα. Ο ήχος των αλυσοπρίονων δεν φτάνει πάντα στα… αφτιά των δασικών υπαλλήλων καθώς οι παράνομοι υλοτόμοι δρουν συνήθως τα ξημερώματα, ενώ οι περιπολίες ολοκληρώνονται στις 10 το βράδυ.
Οσο για τα 1,4 εκατ. ευρώ που δεσμεύθηκαν και εφέτος από το Πράσινο Ταμείο για την κάλυψη του Προγράμματος Πρόληψης Λαθροϋλοτομιών 2016, μπορεί να αποτελούν μια ανάσα για τις δασικές υπηρεσίες προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες για υπερωριακή εργασία κατά τις απογευματινές ώρες και τα Σαββατοκύριακα, ωστόσο δεν λύνουν τα προβλήματα υποστελέχωσης, τις ελλείψεις σε οχήματα και καύσιμα. Στην ευθύνη των τοπικών δασαρχείων ανήκουν περισσότερα από ένα εκατομμύριο στρέμματα δασών και δασικών εκτάσεων, καθώς και προστατευόμενες περιοχές, ενώ υπολογίζεταί ότι σε όλους τους δασικούς κλάδους υπηρετεί λιγότερο από το 1/4 του προσωπικού που προβλέπουν τα αντίστοιχα διεθνή πρότυπα.
«Αρματωμένοι σαν… αστακοί»
Δασολόγος σε περιοχή της Δυτικής Ελλάδας αναφέρει ότι η λαθροϋλοτομία ήταν ανέκαθεν «διαδεδομένη» πρακτική και πάντα δρούσαν οργανωμένα κυκλώματα. Εξαιτίας όμως της παρατεταμένης ύφεσης και του υψηλού κόστους του πετρελαίου, το φαινόμενο έλαβε επικίνδυνες διαστάσεις. Και όπως λέει χαρακτηριστικά, «οι λαθροϋλοτόμοι έρχονται αρματωμένοι σαν… αστακοί και εμείς προσπαθούμε με πενιχρά μέσα να τους αντιμετωπίσουμε».
Τα λεγόμενά του βρίσκουν σύμφωνο και τον κ. Γκουντούφα, ο οποίος επισημαίνει ότι «οι λαθροϋλοτόμοι έχουν μαζί τους αλυσοπρίονα, τσεκούρια και όπλα. Και αφού ξέρουν ότι αν τους πιάσουμε θα κατασχεθούν όλα τα μηχανήματα που έχουν μαζί τους, τα παίζουν όλα για όλα». Γι’ αυτό, όπως τονίζει, οι δασικοί υπάλληλοι θα πρέπει να περνούν από ειδική εκπαίδευση ώστε να είναι προετοιμασμένοι.
Σε ορισμένες περιοχές οι εξορμήσεις γίνονται από μεικτά κλιμάκια στα οποία συμμετέχουν και οι αστυνομικές αρχές. «Κοντά στα σύνορα, σε συνεργασία με συνοριοφύλακες, προσπαθούμε να δημιουργούμε μεικτά κλιμάκια, αλλά αυτό δεν είναι πάντα εφικτό»σημειώνει ο γενικός γραμματέας της ΠΕΔΔΥ.
Οι αδυναμίες του ελεγκτικού μηχανισμού
Δεν είναι τυχαίο ότι πλέον οι λαθροϋλοτόμοι, γνωρίζοντας τις αδυναμίες του ελεγκτικού μηχανισμού, δρουν ακόμη και μέσα σε οικισμούς. Πρόσφατα σε ερημωμένο χωριό της ορεινής Ναυπακτίας, το οποίο τον χειμώνα αποκτά ζωή μόνο τα Σαββατοκύριακα, άγνωστοι πετσόκοψαν τους τέσσερις αιωνόβιους πλάτανους. Αλλά και στην υπόλοιπη Πελοπόννησο παράνομες ομάδες δρουν στις ορεινές δασικές περιοχές – από τα τσεκούρια τους δεν γλίτωσε ούτε το δρυοδάσος της Φολόης.
Τα δίχτυα των κυκλωμάτων έχουν απλωθεί και στις προστατευόμενες περιοχές όπως το παραποτάμιο δάσος του Νέστου και το Εθνικό Πάρκο της Στροφιλιάς.
Αντίστοιχα πολλά περιστατικά καταγράφονται και στην Κρήτη, αλλά κυρίως σε αγροτικές περιοχές με… θύματα ελαιόδεντρα και άλλα δέντρα που εντοπίζουν οι επιτήδειοι σε εγκαταλελειμμένες καλλιέργειες. Περιστατικά παράνομης κοπής δέντρων έχουν καταγραφεί και στην Αθήνα – τόσο στον Υμηττό όσο και σε πάρκα και άλση.
Οι λαθροϋλοτομίες έχουν ως συνέπεια να χάνονται πολύτιμα δέντρα, να υποβαθμίζεται το δασικό οικοσύστημα, να μεταδίδονται φυτοπαθογόνοι οργανισμοί από προσβεβλημένες σε υγιείς περιοχές, να προκαλείται διάβρωση των εδαφών, μείωση της βιοποικιλότητας και αλλαγή του μικροκλίματος, με παράλληλη φοροδιαφυγή και σημαντικές απώλειες εσόδων για το Δημόσιο.
ΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ
Το πρόγραμμα πρόληψης λαθροϋλοτομίας έχει φέρει αποτελέσματα καθώς ο αυξημένος αριθμός ελέγχων άρχισε να αποδίδει. Ειδικότερα, οι έλεγχοι από περίπου 25.000 το 2012 ξεπέρασαν τους 48.000 το 2013 και έφτασαν τους 60.000 το 2014. Αντίστοιχα, τα κατασχεθέντα καυσόξυλα από 11.100 τόνους το 2012 μειώθηκαν σε 9.011 τόνους το 2013 και σε 5.500 τόνους το 2014. Αντίστοιχη τάση καταγράφεται και το 2015, ωστόσο τα επίσημα στοιχεία δεν έχουν ακόμη εκδοθεί από την αρμόδια Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών του υπουργείου.
