ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΛΟΒΕΡΔΟΥ
Τα Χριστούγεννα του 2015 βρίσκουν τους έλληνες στην πλέον δύσκολη περίοδο της μεταπολεμικής τους ιστορίας. Για πρώτη φορά αντιμετωπίζουμε μια πολύ δυσβάστακτη πραγματικότητα. Από σχετικά πλούσιοι που επί δεκαετίες νιώθαμε ότι είχαμε γίνει με συνεχή αύξηση του εισοδήματος μας, τα τελευταία τρία περίπου χρόνια γινόμαστε συνεχώς φτωχότεροι, με άγριο, βίαιο τρόπο το βιοτικό μας επίπεδο υποχωρεί. Μπορούμε να το αντέξουμε μέσα στο 2016 που εκ των πραγμάτων θα είναι το δυσκολότερο έτος όλων.
Ζούμε σε εποχές ταραγμένες, γεμάτες από φόβο κι ανασφάλεια. Δεν είναι η πρώτη φορά, που αυτό συμβαίνει. Και στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν είχαμε κι εμείς στην Ελλάδα και στην Ευρώπη ολόκληρη ζήσει παρόμοιες ταραγμένες εποχές. Αλλά τότε ο εχθρός ήταν σαφής κι ορατός. Σήμερα ζούμε σε συνθήκες οικονομικού πολέμου, χωρίς να γνωρίζουμε επακριβώς τον αντίπαλο μας. Παρά μόνον ότι εμείς οι ίδιοι με τις σπατάλες μας και ακρότητες μας συμβάλαμε τα μέγιστα σε αυτή την κατάσταση, που σήμερα μοιάζει, χωρίς απαραίτητα να είναι αδιέξοδη.
Εδώ στην Ελλάδα, που το ευρωπαϊκό πρόβλημα το αντιμετωπίζουμε στο πολλαπλάσιο, δεν δείχνουμε ακόμα την απαραίτητη υπευθυνότητα. Πρέπει να πούμε όμως μερικές σκληρές αλήθειες. Η πρώτη είναι ότι η Ελλάδα χρεοκόπησε. Μπορεί την ώρα, που βυθιζόμαστε στην άβυσσο, οι ευρωπαίοι εταίροι μας, με την συνδρομή του ΔΝΤ να μας πέταξαν ένα πολύ λεπτό κι εύκολο να κοπεί σχοινί πρόσκαιρης σωτηρίας, μπορεί να αποφύγαμε επί του παρόντος την τυπική χρεοκοπία. Αλλά η ουσιαστική πτώχευση έχει ήδη επέλθει. Κι ο μόνος τρόπος να την αντιμετωπίσουμε είναι να αλλάξουμε άρδην νοοτροπία και να αρχίσουμε να εργαζόμαστε με εντελώς διαφορετικό τρόπο από ότι μέχρι σήμερα. Χρειάζεται να μάθουμε να παράγουμε και να μετέχουμε στον διεθνή ανταγωνισμό δημιουργικά.
Αλλά για να γίνει αυτό πρέπει προηγουμένως να περιορίσουμε δραστικά τον Δημόσιο τομέα, τον μεγαλύτερο στον κόσμο ολόκληρο, να αντιληφθούμε ότι η λογική του «δανειζόμαστε για να καταναλώσουμε» τελείωσε και να ανατρέψουμε συνολικά την πορεία μας. Ειδάλλως το τέλος θα επέλθει αργά αλλά οδυνηρά. Εδώ κι αρκετά χρόνια γράφουμε από τις φιλόξενες στήλες αυτές ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, «η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί στο περιθώριο του διεθνούς ανταγωνισμού κι η Ελλάδα στο περιθώριο του περιθωρίου». Το δυστύχημα για την πατρίδα μας είναι ότι η πρόβλεψη μας εκείνη σήμερα επιβεβαιώνεται.
Όμως οι συμπεριφορές κι οι αντιδράσεις πολλών συμπολιτών μας, ακόμα και πολιτικών, ακόμα κι υπεύθυνων υπουργών, προκαλούν βασίμως την εντύπωση ότι δεν έχουμε αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος, που αντιμετωπίζει η χώρα. Πολλοί συνεχίζουν να πιστεύουν ότι η κρίση είναι παροδική κι ότι στο ορατό μέλλον θα επιστρέψουμε στον γνωστό τρόπο ζωής, που συνηθίσαμε εδώ και δεκαετίες. Το πελατειακό κράτος θα επιστρέψει. Ο κόσμος θα πιέζει τους πολιτικούς να τους διορίζει στο Δημόσιο, οι δημόσιοι υπάλληλοι θα πιέζουν για περισσότερα επιδόματα, τύπου «έγκαιρης προέλευσης στην εργασία», η διαφθορά του Δημοσίου καλά θα κρατεί, οι συνδικαλιστές θα λύνουν και θα δένουν, τα οργανόγραμματα, που θα διαμορφώνουν οι δημόσιες υπηρεσίες θα προβλέπουν για την κάλυψη «πάγιων και διαρκών αναγκών» απίστευτο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων, που θα έπρεπε να υπερβαίνουν τον ελληνικό πληθυσμό για να καλυφθούν, οι κρατικοί αξιωματούχοι κι οι υπουργοί και τα τσιράκια τους, θα εκβιάζουν τους κρατικοδίαιτους επιχειρηματίες να τους δίνουν μίζα για να πάρουν τη δουλειά του Δημοσίου, που θα συνεχίζει να είναι ο μοναδικός εργοδότης στη χώρα κοκ.
Γι’ αυτό αυτό, που χρειάζεται να κάνουμε σήμερα είναι να αλλάξουμε άρδην νοοτροπία και συμπεριφορά. Και να αντιληφθούμε ότι η Ελλάδα του πελατειακού συστήματος, που γνωρίζαμε από την μεταπολίτευση κι έπειτα δεν υπάρχει κι ούτε πρόκειται να επιστρέψει. Μόνον με τη δική μας δημιουργικότητα και σκληρή δουλειά μπορούμε να αλλάξουμε τη μοίρα μας. Αλλά αυτό δυστυχώς είναι πολύ ευκολότερο να το λέμε από το να το πράττουμε.
