Ένα μικρό περιφερειακό σχολείο, όπως το ΕΠΑΛ Κάτω Αχαΐας, αποκτά πανευρωπαϊκή διάσταση όταν μελετά σπουδαίες προσωπικότητες που άλλαξαν τον ρου της ευρωπαϊκής ιστορίας και κουλτούρας.
Στο πλαίσιο των προγραμμάτων Erasmus+ που διοργανώνει το σχολείο μας, επιλέξαμε να αφιερώσουμε μια ημερίδα στη σπουδαία βυζαντινολόγο Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ (1936–2026).
Το θέμα της ημερίδας ήταν:
«Ιστορία, Πολιτισμός και Καινοτομία: Το Όραμα της Ελένης Αρβελέρ για την Ευρώπη».
Μέσα από τις παρουσιάσεις των μαθητών από τα τέσσερα συμμετέχοντα σχολεία (ΕΠΑΛ Κάτω Αχαΐας, 13ο ΓΕΛ Πάτρας, OGEC ST SÉBASTIEN – ST JOSEPH Γαλλίας, Zespół Szkół nr 3 Πολωνίας), ταξιδέψαμε από το παρελθόν στο παρόν και το μέλλον της Ευρώπης, μέσα από τη ματιά της Ελένης Αρβελέρ.
Όπως η ίδια χαρακτηριστικά τόνιζε:
«Αν δεν υπήρχε η Αρχαία Ελλάδα, η Ευρώπη σήμερα θα ήταν διαφορετική. Αν δεν υπήρχε η Ευρώπη, η Ελλάδα θα ήταν αλλιώς. Η πανανθρώπινη ιστορία αρχίζει από την αφύπνιση του ελληνικού πνεύματος. Όταν τα πράγματα τα κάνεις με μέτρο και δεν υποτάσσεσαι σε αυτά, τότε το καλό βγαίνει καλό. Το καλύτερο μέλλον για ένα παιδί είναι να ξέρει από πού έρχεται και πού θέλει να πάει.»
Η Αρβελέρ δεν ήταν τυχαία η πρώτη γυναίκα πρύτανης του Πανεπιστήμιο της Σορβόννης το 1976. Δίδαξε ότι η δύναμη και η γνώση δεν έχουν φύλο. Γι’ αυτό και αποτελεί διαχρονικό πρότυπο για όλες τις σύγχρονες γυναίκες, αλλά και για όλους εμάς που διεκδικούμε ισότητα και δικαιοσύνη στην καθημερινότητά μας.
Στο ερώτημα «Γιατί το Βυζάντιο;», η ίδια απαντούσε:
«Διότι είναι η πρώτη ιστορικά ευρωπαϊκή αυτοκρατορία, από την άποψη των θεμελιωδών χαρακτηριστικών της: διοίκηση ρωμαϊκής έμπνευσης, χριστιανική θρησκεία και Εκκλησία, καθώς και ελληνόφωνη, ελληνοπρεπής πνευματική κίνηση και διανόηση. Αυτά και μόνο το αναγάγουν ιστορικά σε θεμέλιο της Ευρώπης».
Φτάνοντας στο τέλος της ημερίδας, κρατήσαμε για κατακλείδα το βασικό της μήνυμα. Το 2021, στο γραφείο της στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, συμβούλευσε τους νέους «να βγάλουν τη λέξη “αδύνατον” από το λεξιλόγιό τους, να την ξεχάσουν».
Η ελπίδα υπάρχει για να παρηγορεί τους αδύναμους. Η Ευρώπη, όμως, δεν έχει ανάγκη από παρηγοριά, αλλά από δουλειά και αίσθημα ευθύνης. Και αυτό δεν αφορά μόνο τις χώρες και τις ηγεσίες τους, αλλά και τον καθένα από εμάς ξεχωριστά.
Ελλάδα και Ευρώπη είναι έννοιες αλληλένδετες ήδη από τα χρόνια του Ηρόδοτου. Οφείλουμε να το θυμόμαστε και να μάθουμε να ζούμε σε μια ευρωπαϊκή και παγκοσμιοποιημένη κοινωνία χωρίς διαχωρισμούς του τύπου «εμείς» και «οι άλλοι».
Θερμές ευχαριστίες στους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και στους εκλεκτούς προσκεκλημένους που τίμησαν με την παρουσία τους και την ημερίδα μας:
• κ. Τάκη Παπαδόπουλο, Αντιπεριφερειάρχη Επιχειρηματικότητας, Έρευνας & Καινοτομίας Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας
• κα Ιωάννα Θωμοπούλου, Υπεύθυνη Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας
• κ. Γεώργιο Βοζαΐτη, Υπεύθυνο Πολιτιστικών Προγραμμάτων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας
• κ. Καλλίγνωμο, Διευθυντή 13ου ΓΕΛ Πάτρας
• κ. Καραμπέλα, Διευθυντή ΕΠΑΛ Κάτω Αχαΐας
• κ. Δ. Καραγιάννη, στέλεχος Europe Direct
• κα Ζωή Δημοπούλου, επιστημονική συνεργάτιδα ΠΔΕ
• κα Μαρία Βουτσινά, Επικεφαλής Europe Direct Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας
