ΟΑΕΔ: Πώς μπορείτε να πάρετε επίδομα ανεργίας και να εργάζεστε ταυτόχρονα

Με το νέο νομικό καθεστώς (άρθρο 92 του νόμου 4461/2017 για την «περιστασιακή εργασία των εγγεγραμμένων ανέργων») διασφαλίζεται η συνέχιση του επιδόματος ανεργίας – μετά την ολοκλήρωση της σποραδικής απασχόλησης – για όσο διάστημα απομένει, έως την ολοκλήρωση του εγκριθέντος χρόνου επιδοτούμενης ανεργίας.

Ανώτατο όριο για να διατηρήσει ένας άνεργος το επίδομα ανεργίας, είναι τα 70 ημερομίσθια περιστασιακής απασχόλησης σε ετήσια βάση.

Με βάσει το νέο νομοθετικό καθεστώς οι άνεργοι μπορούν να πραγματοποιούν έως 70 ημέρες εργασίας ετησίως, στο πλαίσιο της περιστασιακής απασχόλησης, χωρίς να χάνουν το επίδομά τους. Απλώς το επίδομα αναστέλλεται για τις ημέρες εργασίας τους και επαναχορηγείται μετά τη λήξη του για το χρονικό διάστημα που απομένει.

Σημειώνεται ότι η διάταξη ισχύει από τις 28 Μαρτίου 2017 και μετά. Αφορά όλους τους ανέργους που είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα του ΟΑΕΔ, είτε είναι επιδοτούμενοι είτε όχι.

Έτσι δεν χάνεται κανένα δικαίωμα στο επίδομα και την κάρτας ανεργίας για τον άνεργο που απασχολείται περιστασιακά, απλώς η επιδότηση αναστέλλεται και με νέα αίτηση του δικαιούχου επανέρχεται με την ολοκλήρωση της περιστασιακής του απασχόλησης.

Το συγκεκριμένο νέο καθεστώς, είναι ευνοϊκότερο για τον άνεργο, καθώς:

α) Και ο χρόνος επιδοτούμενης ανεργίας παρατείνεται (για διάστημα αντίστοιχο με την περιστασιακή απασχόληση)

β) Και η αμοιβή της εργασίας του δεν συμψηφίζεται με το ποσό της επιδότησης.

Τα πλεονεκτήματα

Ειδικότερα, το νέο σύστημα για την «περιστασιακή εργασία των εγγεγραμμένων ανέργων»,  έχει τα εξής πλεονεκτήματα:

— Σε ό,τι αφορά τους επιδοτούμενους ανέργους που κατά τη διάρκεια της τακτικής επιδότησης ανεργίας τους πραγματοποιούν ορισμένες ημέρες εργασίας, με την έναρξη της εργασίας τους, επέρχεται – αυτοματοποιημένα – η αναστολή της επιδότησης ανεργίας τους και πιστώνεται το αναλογούν – έως την έναρξη της εργασίας – επίδομα στον λογαριασμό του επιδοτούμενου.

— Στη συνέχεια με την καταγγελία ή τη λήξη της σύμβασης (έστω κι αν πρόκειται για εργασία μιας ημέρας), επαναχορηγείται – μετά από αίτηση του ανέργου – το υπόλοιπο της επιδότησής τους, χωρίς συμψηφισμό της αμοιβής του με το επίδομα ανεργίας, όπως συνέβαινε έως τώρα.

— Τελικά οι τακτικά επιδοτούμενοι άνεργοι, πλέον, διατηρούν το δικαίωμα να λάβουν το σύνολο των ημερών της αρχικά εγκριθείσας επιδότησής τους.

— Επιπλέον, εφόσον δεν υπερβούν τα 70 ημερομίσθια ανά δωδεκάμηνο δεν μηδενίζει ο προηγούμενος σωρευμένος χρόνος ανεργίας που είχαν συγκεντρώσει ως την ημέρα έναρξης της περιστασιακής εργασίας τους.

Σε ό,τι αφορά τους μη επιδοτούμενους ανέργους, με την ίδια διάταξη (άρθρο 92 του ν.4461/2017) δίνεται για πρώτη φορά η δυνατότητα σε περίπου ένα εκατομμύριο (1.000.000) εγγεγραμμένους ανέργους, εκ των οποίων 550.000 είναι μακροχρόνια άνεργοι, να διατηρήσουν τον προηγούμενο σωρευμένο χρόνο ανεργίας και ως εκ τούτου την ιδιότητα του μακροχρόνια ανέργου, εφόσον απασχοληθούν με περιστασιακή εργασία μέχρι και 70 ημερομισθίων ανά δωδεκάμηνο.

Διατηρούν όλα τα δικαιώματα

Τέλος, διατηρούν το δικαίωμα στις παροχές των μακροχρονίως ανέργων (επίδομα, μοριοδότηση, διευκολύνσεις, δωρέαν μετακίνηση κλπ.). Τέλος ο άνεργος αν έχει λήξει η διάρκεια χορήγησης του επιδόματος ανεργίας αν εργάζεται περιστασιακά μέσα στο όριο των 70 ημερομισθίων ανά έτος δεν χάνει ούτε τα οφέλη της κάρτας ανεργίας όπως δωρεάν μετακίνηση με τα μέσα μεταφοράς κτλ.

Ολόκληρη η διευκρινιστική εγκύκλιος του ΟΑΕΔ

Με την εγκύκλιο 38857/17 του Ο.Α.Ε.Δ.δίνονται διευκρινίσεις για το άρθρο 92 του ν. 4461/2017 με το οποίο ρυθμίζεται το θέμα της περιστασιακής απασχόλησης των εγγεγραμμένων ανέργων ως εξής:

«Άνεργοι εγγεγραμμένοι στα μητρώα του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.), που πραγματοποίησαν ως και εβδομήντα (70) ημερομίσθια ανά δωδεκάμηνο, μπορούν με αίτησή τους προς τον ΟΑΕΔ να βεβαιώνουν συνεχή χρόνο ανεργίας, αφαιρουμένου του ως άνω χρόνου εργασίας τους και κάθε χρονικού διαστήματος κατά το οποίο δεν ήταν εγγεγραμμένοι άνεργοι».

Η ως άνω διάταξη τυγχάνει εφαρμογής από της δημοσιεύσεως του νόμου, δηλαδή από την 28.03.2017, αφορά σε όλους τους εγγεγραμμένους ανέργους, επιδοτούμενους ή μη, και εισάγει υπό προϋποθέσεις τη δυνατότητα αναγνώρισης συνεχόμενου χρόνου ανεργίας, παρά την παρεμβολή εντός αυτού «περιστασιακής» απασχόλησης.

Ως περιστασιακή απασχόληση ορίζεται η πραγματοποίηση κατά μέγιστο όριο 70 ημερομισθίων ανά δωδεκάμηνο.

Κατά την εγγραφή του στο Μητρώο ο ασφαλισμένος ενημερώνεται για τη δυνατότητα που του προσφέρει η νέα διάταξη και δηλώνει ενυπόγραφα ότι έλαβε γνώση αυτής.

Με την υποβολή της αιτήσεως εκ μέρους του ασφαλισμένου:

– Υπολογίζεται το 12μηνο, ως ορίζεται ανωτέρω, στο ΟΠΣ του Οργανισμού.

– Επιβεβαιώνεται ότι τόσο κατά την ημερομηνία έναρξης όσο και κατά την ημερομηνία λήξης του 12μηνου ο αιτών ήταν εγγεγραμμένος άνεργος (το δελτίο ανεργίας που ήταν σε ισχύ κατά την ημερομηνία έναρξης του 12μηνου θα ονομάζεται εφεξής «δελτίο έναρξης  εξατομικευμένου 12μήνου» για την κατανόηση της εγκυκλίου).

– Ελέγχονται τα διαστήματα απασχόλησης από τα προσκομισθέντα δικαιολογητικά ή/και από ηλεκτρονική αναζήτηση.

– Καταχωρίζονται αθροιστικά οι ημέρες ασφάλισης εντός του διαστήματος αυτού, που δεν είναι δυνατόν να υπερβαίνουν τις 70.

– Αναγνωρίζεται άμεσα συνεχόμενος χρόνος ανεργίας για το διάστημα από της εκδόσεως του δελτίου έναρξης εξατομικευμένου 12μηνου έως της ημερομηνίας εκδόσεως της σχετικής απόφασης ή, εφόσον το δελτίο έχει διαγραφεί πριν από αυτήν (και οπωσδήποτε μετά την  υποβολή της αίτησης), έως την προηγουμένη της διαγραφής του δελτίου.

– Εκδίδεται κατά τη συνήθη διαδικασία βεβαίωση συνεχόμενου χρόνου ανεργίας, όμως, από τον αναγνωριζόμενο χρόνο ανεργίας αφαιρείται όλο το χρονικό διάστημα που καλύπτουν οι εκάστοτε προσλήψεις στο πλαίσιο των οποίων πραγματοποιήθηκαν οι ημέρες εργασίας καθώς και ο τυχόν χρόνος μη εγγεγραμμένης ανεργίας. Εξυπακούεται ότι οποιαδήποτε μεταβολή προκύπτει στα δελτία ανεργίας (π.χ. ανάκληση δελτίου για οποιονδήποτε λόγο κ.ο.κ.) επιφέρει αναλόγως και ανάκληση των σχετικών βεβαιώσεων. Στην περίπτωση που προηγούνται του 12μηνου αναφοράς της εκάστοτε αίτησης διαδοχικά 12μηνα κατά τα οποία πληρούνται οι προϋποθέσεις της εν λόγω διάταξης, η εκδιδόμενη βεβαίωση θα συμπεριλαμβάνει όλο το χρονικό διάστημα από της εκδόσεως του παλαιότερου  ε χρονική σειρά δελτίου έναρξης εξατομικευμένου 12μήνου έως της ημερομηνίας έκδοσης της αποφάσεως επί του αιτήματος – ή έως την προηγουμένη της διαγραφής του δελτίου, εφόσον το δελτίο έχει διαγραφεί πριν από αυτήν (Παράδειγμα 4).

Διευκρινίζεται, επιπλέον, ότι:

– Από τη διάταξη δεν αίρεται το υφιστάμενο πλαίσιο διαγραφής του δελτίου ανεργίας με την ανάληψη εργασίας: τα δελτία ανεργίας διαγράφονται με την ανάληψη έστω και μίας ημέρας εργασίας και επανεκδίδονται με τη λύση της εργασιακής σχέσης.

– Η διάταξη αυτή τυγχάνει εφαρμογής, αποκλειστικά και μόνο όταν η κατάσταση ανεργίας διακόπτεται λόγω ανάληψης εργασίας.

– Η παράλειψη ανανέωσης του δελτίου ανεργίας δεν εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας διάταξης. Σε αυτήν την περίπτωση τα αιτήματα που υποβάλλονται για αναγνώριση συνεχόμενου χρόνου ανεργίας απορρίπτονται (Παραδείγματα 5 & 6).

– Η μη άμεση εγγραφή στα Μητρώα Ανέργων μετά τη λήξη της περιστασιακής απασχόλησης δεν αποτελεί λόγο μη εφαρμογής της διάταξης. Εξυπακούεται ότι το δικαίωμα εγγραφής υφίσταται καθ’ όλη τη διάρκεια του εξατομικευμένου 12μήνου (Παράδειγμα 3).

– Η ανάληψη εργασίας επιφέρει σε κάθε περίπτωση την αναστολή της επιδότησης λόγω ανεργίας. Κάθε άλλη οδηγία ή εγκύκλιος που έρχεται σε αντίθεση με τα ανωτέρω (π.χ. σχετικά με τη μερική ή σποραδική – εκ περιτροπής απασχόληση) καταργείται.

– Με βάση τις αρχές της ασφάλειας και βεβαιότητας δικαίου και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου προς τη Διοίκηση, από την παρούσα δεν επέρχεται καμία μεταβολή στις υφιστάμενες κατά την έκδοση αυτής τακτικές επιδοτήσεις λόγω ανεργίας στις οποίες εφαρμόζονται ήδη οι οδηγίες της υπ’ αριθμ. 103160/28.02.91 εγκυκλίου.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα:

  1. Άνεργος εγγράφεται στο Μητρώο την 01.04.2013 και διατηρεί ενεργό δελτίο έως την 31.05.2017. Την 01.06.2017 διαγράφεται το δελτίο του, επειδή αναλαμβάνει εργασία όπου και απασχολείται για 5 μήνες, δηλαδή έως την 31.10.2017, πραγματοποιώντας συνολικά 50 ημέρες εργασίας. Την 07.11.2017 εγγράφεται στο Μητρώο και την 30.11.2017 αιτείται αναγνώρισης συνεχόμενου χρόνου ανεργίας. Το 12μηνό του εκτείνεται κατά το διάστημα από 30.11.2016 έως 30.11.2017. Το αίτημά του γίνεται δεκτό καθώς:

ήταν εγγεγραμμένος άνεργος τόσο κατά την ημερομηνία έναρξης όσο και κατά την ημερομηνία λήξης του 12μηνου,

κατά τη διάρκεια του 12μηνου έχει πραγματοποιήσει λιγότερες από 70 ημέρες ασφάλισης.

Στον ασφαλισμένο αναγνωρίζεται, π.χ. τη 02.12.2017 κατά την οποία εξακολουθεί να είναι εγγεγραμμένος άνεργος, συνεχόμενος χρόνος ανεργίας για το διάστημα από 01.04.2013 έως 02.12.2017, αφαιρουμένου του διαστήματος από 01.06.2017 έως 31.10.2017, κατά το οποίο απασχολούνταν.

2.α. Εγγεγραμμένος άνεργος στο Μητρώο από την 01.04.2014 αναλαμβάνει εργασία την 01.04.2016 και διαγράφεται το δελτίο ανεργίας του. Εργάζεται έως την 30.06.2016, οπότε λήγει η σύμβασή του, και την 01.07.2016 επανεγγράφεται στο Μητρώο. Κατά το διάστημα απασχόλησής του από 01.04.2016 έως 30.06.2016 έχουν βεβαιωθεί στον ατομικό λογαριασμό του 50 ημέρες ασφάλισης. Την 01.11.2016 συνάπτει σύμβαση μίας ημέρας, διαγράφεται το δελτίο του, και τη 02.11.2016 εγγράφεται εκ νέου στο Μητρώο. Την 01.04.2017, κατά την οποία παραμένει εγγεγραμμένος άνεργος, αιτείται αναγνώρισης συνεχόμενου χρόνου ανεργίας. Το 12μηνο αναφοράς ανατρέχει στο χρονικό διάστημα από 01.04.2016 έως 01.04.2017. Κατά την 01.04.2016, όμως, ο ασφαλισμένος δεν ήταν άνεργος, οπότε το αίτημά του δεν ικανοποιείται.

β. Ο ίδιος ασφαλισμένος υποβάλλει αίτηση την 31.03.2017. Το 12μηνο αναφοράς εκτείνεται από 31.03.2016 έως 31.03.2017. Στην περίπτωση αυτή καθώς και κατά την ημερομηνία έναρξης και κατά την ημερομηνία λήξης του 12μήνου πληρούται η προϋπόθεση της εγγεγραμμένης ανεργίας, η Υπηρεσία μπορεί να προβεί στην καταμέτρηση των ημερών ασφάλισης. Επειδή αυτές δεν υπερβαίνουν τις 70, το αίτημα ικανοποιείται και αναγνωρίζεται, π.χ. την 01.04.2017, συνεχόμενος χρόνος εγγεγραμμένης ανεργίας για το διάστημα από 01.04.2014 (ημερομηνία έκδοσης δελτίου έναρξης εξατομικευμένου 12μήνου) έως 01.04.2017 (ημερομηνία έκδοσης της απόφασης), αφαιρουμένου του διαστήματος από 01.04.2016 έως 30.06.2016 και της 01.11.2016.

γ. Αν ο ίδιος ασφαλισμένος υπέβαλε την αίτησή του την 31.03.2017, αλλά κατά το διάστημα της απασχόλησής του από 01.04.2016 έως 30.06.2016 είχε πραγματοποιήσει 75 ημέρες ασφάλισης, δεν θα ενέπιπτε στη διάταξη του νόμου λόγω υπέρβασης των 70 ημερών και δεν θα αναγνωριζόταν συνεχόμενος χρόνος ανεργίας.

3. Εγγεγραμμένος άνεργος στο Μητρώο από την 01.04.2015 αναλαμβάνει εργασία την 01.04.2016 και διαγράφεται το δελτίο ανεργίας του. Εργάζεται έως την 30.06.2016, οπότε λήγει η σύμβασή του. Κατά το διάστημα απασχόλησής του από 01.04.2016 έως 30.06.2016 έχουν βεβαιωθεί στον ατομικό λογαριασμό του 50 ημέρες ασφάλισης. Μολονότι μετά τη λήξη της σύμβασής του δεν εργάζεται εκ νέου, στο Μητρώο Ανέργων επανεγγράφεται αρκετά μεταγενέστερα από τη λήξη αυτής, π.χ. την 01.11.2016, και παραμένει εγγεγραμμένος άνεργος έως την 31.03.2017, οπότε και αιτείται αναγνώρισης συνεχόμενου χρόνου ανεργίας. Την 01.04.2017 το δελτίο του διαγράφεται λόγω ανάληψης εργασίας. Το 12μηνο του ασφαλισμένου εκτείνεται κατά την περίοδο από 31.03.2016 έως 31.03.2017. Το αίτημά του γίνεται δεκτό, καθώς:

ήταν εγγεγραμμένος άνεργος τόσο κατά την ημερομηνία έναρξης όσο και κατά την ημερομηνία λήξης του 12μήνου, η εγγεγραμμένη ανεργία του διεκόπη λόγω ανάληψης εργασίας, κατά τη διάρκεια του 12μηνου έχει πραγματοποιήσει λιγότερες από 70 ημέρες ασφάλισης.

Στον ασφαλισμένο αναγνωρίζεται την 01.04.2017 συνεχόμενος χρόνος ανεργίας για το διάστημα από 01.04.2015 έως 31.03.2017 (προηγουμένη της διαγραφής του δελτίου), αφαιρουμένου του διαστήματος από 01.04.2016 έως 31.10.2016 (από 01.04.2016 έως 30.06.2016 λόγω της απασχόλησης και από 01.07.2016 έως 31.10.2016 λόγω μη εγγεγραμμένης ανεργίας).